Krok 8: 1981-1990 - Silni przeszłością

W harcerstwie niczego nie trzeba tworzyć od nowa. Nie musimy miotać się rozpaczliwie w poszukiwaniu nowych, genialnych rozwiązań. Wystarczy jeszcze raz wydobyć to, co jest uniwersalną istotą istnienia organizacji. Należy przeanalizować nasz dorobek i dostosować go do wymagań współczesności.
M. Miszczuk, „Bratnie Słowo” 1981


Sierpień 1980 r. rozbudził w środowiskach harcerskich nadzieje na przeprowadzenie gruntownych zmian w ZHP. U progu lat osiemdziesiątych w środowiskach harcerskich rozpoczął się ruch, zmierzający do wzmocnienia wychowawczego charakteru pracy drużyn, przestrzegania przez wszystkich członków organizacji Prawa Harcerskiego, zmiany roty obowiązującego wówczas Przyrzeczenia. Zaangażowani w swoją pracę harcerską drużynowi upatrywali dobrych wzorców w przeszłości, sięgali do najdawniejszych harcerskich autorytetów, „odkrywali” postacie twórców harcerstwa i skautingu. W tzw. drugim obiegu pojawiały się powielaczowe wydania książek Baden-Powella i przedwojenne harcerskie poradniki metodyczne. Szczególnie aktywnym środowiskiem, wnoszącym wiele reformatorskich postulatów, były Kręgi Instruktorów Harcerskich im. Andrzeja Małkowskiego.

Lata osiemdziesiąte ubiegłego wieku znacząco wpłynęły na obraz dzisiejszego harcerstwa i kształt Związku Harcerstwa Polskiego. To z tamtych czasów wywodzą swoją genezę przemiany, które przywiodły nas z powrotem do skautowej rodziny.

Zadanie
Podejmijcie działanie związane z „powrotem do korzeni”, czyli odkrywaniem harcerskiej przeszłości.

Propozycje dla zuchów:
•    przygotujcie w dowolnej formie „Księgę zabaw naszych rodziców”,
•    zdobądźcie sprawność „słoneczko – wilczek”.

Propozycje dla harcerzy:
•    zorganizujcie jubileusz swojego środowiska; dowiedzcie się od swoich poprzedników jak najwięcej o dziejach waszej drużyny (szczepu), opracujcie historię drużyny (w formie kroniki, wystawy lub innej),
•    dowiedzcie się, czym harcerstwo, moda, zabawy na podwórkach różniły się w latach osiemdziesiątych od tego, co robicie dzisiaj; przedstawcie w ciekawej formie informacje, które uzyskaliście,
•    wykonajcie w drużynie (wspólnie, jako zadanie zespołowe) komiks o tematyce historycznej – niech np. każdy zastęp dostanie fragment dziejów harcerstwa do opracowania,
•    przygotujcie wystawę, wydawnictwo lub prezentację dotyczącą historii waszej drużyny; przedstawcie ją w szkole.

Propozycje dla harcerzy starszych:
•    opracujcie historię drużyny, szczepu lub hufca w dowolnej formie,
•    przygotujcie relację – wywiad ze świadkiem historii; popularność zyskuje gromadzenie relacji historycznych przedstawionych przez bohaterów tych wydarzeń, tzw. historia mówiona. Zbierzcie wywiady ze świadkami historii harcerstwa w waszej miejscowości. Nagrania umieśćcie w miejscu, gdzie zainteresowane osoby będą mogły z nich korzystać (strona internetowa, szkolna lub miejska biblioteka, muzeum),
•    zorganizujcie spotkanie z harcerską starszyzną i instruktorami, dowiedzcie się, co działo się w waszym środowisku w czasie, gdy powstawały inne organizacje harcerskie,
•    zorganizujcie imprezę w stylu lat osiemdziesiątych, obejrzyjcie zdjęcia i slajdy, filmy z tamtych czasów, np. „Czarne stopy”, dowiedzcie się, jakiej muzyki słuchali wasi ówcześni rówieśnicy, przygotujcie posiłek, jaki w tamtych latach mogli jeść uczestnicy towarzyskiego młodzieżowego spotkania lub harcerskiego biwaku, zadbajcie o rekwizyty z epoki,
•    przeprowadźcie sondę wśród harcerzy, instruktorów, osób, które nigdy nie należały do harcerstwa; dowiedzcie się, co – ich zdaniem – daje harcerstwo, jak wpływa na młodych ludzi, wyniki swoich badań możecie opublikować np. w hufcowej gazecie, w odpowiednim portalu internetowym.

Propozycje dla wędrowników:
•    spotkajcie się z uczestnikami wydarzeń z lat osiemdziesiątych ubiegłego stulecia, poznajcie postulaty zgłaszane wtedy przez KIHAM. Zastanówcie się podczas wieczornicy, które z nich udało się zrealizować w ZHP,
•    zorganizujcie seminarium dotyczące przemian politycznych 1989 r., niech prelegenci opowiedzą o roli harcerstwa w latach osiemdziesiątych,
•    opracujcie „drzewo genealogiczne” swojej drużyny, której rodowód możecie umownie wyprowadzić od twórcy skautingu, R. Baden-Powella,
•    zorganizujcie spotkanie harcerskich pokoleń w hufcu, przedstawcie na nim wasze współczesne działania,
•    zorganizujcie dyskusję, na której zastanowicie się, co łączy różne harcerskie pokolenia od 100 lat, zaproście przedstawicieli różnych pokoleń,
•    przygotujcie sąd nad kontrowersyjnym poglądem lub wydarzeniem z harcerskich dziejów, sięgnijcie do lektur i opinii autorytetów.